301 Yönlendirmesi (301 Redirect) Nedir?

301 yönlendirmesi, bir web sayfasının veya URL’nin başka bir URL’ye kalıcı olarak taşındığını arama motorlarına ve tarayıcılara bildiren HTTP durum kodudur.

Basitçe söylemek gerekirse, kullanıcılar eski adresinizi ziyaret ettiğinde otomatik olarak yeni adresinize yönlendirilir. Arama motorları da bu yönlendirmeyi görerek eski sayfanın SEO değerini yeni sayfaya aktarır diyebiliriz.

Günlük hayattan bir örnek verelim. Yeni adresinize taşındığınızı ilgili yerlere bildirirseniz artık size gelen kargo ve postalar eski adresinize gitmeyecek, yeni adresinize gelecektir.

301 yönlendirmesi de tam olarak bunu yapıyor ama tabi ki dijital dünyada.

Sadece ziyaretçileriniz değil, Google gibi arama motorları da bu adres değişikliğini fark ediyor ve eski sayfanın otoritesini yeni sayfaya taşıyor.

Bu yönlendirme türünün “kalıcı” olması önemli bir detaydır. Yani siz artık eski URL’yi kullanmayacağınızı ve içeriğin sürekli olarak yeni adreste bulunacağını belirtiyorsunuz.

Zaten kalıcı olmayan durumlar için 302 gibi farklı yönlendirme kodları var ama onlara sonra değineceğiz.

301 Yönlendirmesi Nasıl Çalışır?

Kullanıcı veya arama motoru botu eski bir URL’yi ziyaret ettiğinde sunucu geriye “301 Moved Permanently” yanıtı döner ve yeni URL’yi bildirir. Bu işlem milisaniyeler içinde gerçekleşir, kullanıcı genelde fark etmez bile. Tarayıcı otomatik olarak yeni adrese yönlendirir ve sayfa açılır.

Peki teknik olarak bu nasıl yapılıyor? Birkaç farklı yöntem var aslında. En yaygın kullanılan yöntem .htaccess dosyası üzerinden yapılan yönlendirmelerdir. Apache sunucular için oldukça pratik bir çözümdür. Nginx sunucular için ise konfigürasyon dosyaları kullanılır. WordPress gibi içerik yönetim sistemleri kullananlar için de çeşitli eklentiler mevcut, bunlar da arka planda aynı işi yapar.

Yönlendirme yapıldığında arama motorları bunu tarama sırasında tespit eder. Google bot’u örneğin eski sayfayı taradığında 301 kodunu görür ve “tamam, bu sayfa artık şuraya taşınmış” diye yeni URL’yi indexine kaydeder. Zamanla eski URL’nin aldığı backlink değeri, sayfa otoritesi ve sıralama gücü yeni URL’ye aktarılır. Tabii bu aktarım anında olmuyor, birkaç hafta sürebiliyor.

SEO Açısından 301 Yönlendirmesi Neden Önemli?

301 yönlendirmesinin SEO için kritik önemi var, bunu net söyleyebilirim. Bir site yenileme çalışması yapıyorsunuz diyelim, veya bir şekilde URL yapınızı değiştirmek zorunda kaldınız ya da sitenizi farklı bir alan adına taşıyorsunuz. Eğer 301 yönlendirmesi yapmazsanız ne olur?

Eski sayfalarınıza gelen tüm ziyaretçiler 404 hatasıyla karşılaşır (berbat bir kullanıcı deneyimi ve Google’ın en sevmediği durum).

Öte yandan yıllardır aldığınız geri bağlantılar da boşa gider çünkü artık o geri bağlantıların verildiği sayfa adresleri mevcut değil. Dolayısıyla da Google sıralamalarınız düşer, hatta tamamen sıralamadan çıkma durumu da olabilir.

Düşünün ki bir sayfanız var ve Google’da ilk sıralarda çıkıyor. Yüzlerce başka siteden bu sayfaya gelen kaliteli geri bağlantılarınız mevcut.

Daha sonra sayfanın URL adresini değiştirdiniz ama yönlendirme yapmadınız. O sayfaya gelen tüm linkler artık 404 hatasına düşer ve sayfaya gelen backlinklerden yararlanamazsınız.

Oysa basit bir 301 yönlendirmesi ile bunun önüne geçmek mümkün.

Google’ın resmi açıklamalarına göre, düzgün yapılmış bir 301 yönlendirmesi link değerinin (link juice diye tabir ediliyor) neredeyse tamamını yeni URL’ye aktarır.

Eskiden %15 civarı kayıp olduğu söyleniyordu ama Google bu noktada bir kayıp yaşanmadığına dair bazı açıklamalar yaptığı için net bir şekilde 301 ile otorite transfer ediliyor diyebiliriz.

Özetle, doğru şekilde 301 yönlendirmesi yaptığınızda sayfanızın sahip olduğu SEO değeri aynen korunduğunu rahat bir şekilde söyleyebiliriz.

Peki Hangi Durumlarda 301 Kalıcı Yönlendirmesi Kullanılır?

Birkaç yaygın senaryo var aslında. İlk olarak, domain adresinizi değiştiriyorsanız mutlaka 301 yönlendirmesi yapmalısınız.

Eskisite.com’dan yenisite.com’a geçişte tüm sayfalarınızı tek tek yönlendirmeniz gerekiyor. Sadece ana sayfayı değil, tüm alt sayfaları da eşleştirmeniz lazım.

İkinci yaygın durum, site yapısını değiştirmek. Örneğin WordPress’te permalink yani kalıcı bağlantı yapısını güncelliyorsunuz. Eskiden “eskisite.com/?p=123” şeklinde olan URL’lerinizi “eskisite.com/seo-ipuclari/” gibi daha okunabilir duruma getirdiniz. Bu değişiklikte de kesinlikle 301 yönlendirmesi şart.

Bir de sayfa birleştirme durumları var. Diyelim ki benzer konularda iki farklı yazınız var ve bunları tek bir kapsamlı yazıda birleştirmek istiyorsunuz. Eski iki sayfayı da yeni birleştirilmiş sayfaya 301 ile yönlendirirsiniz. Böylece her iki sayfanın da aldığı backlink’ler ve SEO değeri yeni sayfada toplanır.

HTTP’den HTTPS’ye geçiş de çok kritik bir noktadır. Sitenize SSL sertifikası kurdunuz ve HTTPS’ye geçtiniz diyelim. Teknik olarak http://orneksite.com ile https://orneksite.com farklı URL’lerdir. Yönlendirme yapmazsanız Google ikisini de ayrı sayfa olarak görür ve duplicate content (kopya içerik) sorunu yaşarsınız. Mutlaka HTTP versiyonunu HTTPS’ye 301 ile yönlendirmelisiniz.

WWW’lu ve WWW’siz versiyonları birleştirmek de benzer bir durum. www.orneksite.com ile orneksite.com aslında aynı site olsa da arama motorları bunları farklı görür. Hangisini kullanacağınıza karar verip diğerini yönlendirmeniz gerekiyor.

301 ile 302 Yönlendirmesi Arasındaki Fark Nedir?

Bu ikisi arasındaki farkı bilmek gerçekten önemli çünkü yanlış kod kullanırsanız SEO açısından sıkıntı yaşayabilirsiniz. 301 “kalıcı yönlendirme” anlamına gelir, 302 ise “geçici yönlendirme” demektir.

301 kullandığınızda arama motorlarına “bu sayfa artık kalıcı olarak taşındı, yeni adresi burası” diyorsunuz. Google bu durumda eski URL’yi indexten çıkarır ve yeni URL’yi onun yerine koyar. Link değeri ve sayfa otoritesi yeni URL’ye aktarılır. Zaten bunu istiyoruz değil mi?

302 kullandığınızda ise “bu sayfa geçici olarak başka bir yerde, ama asıl sayfa burada kalacak” mesajı veriyorsunuz. Google bu durumda eski URL’yi indexte tutar çünkü geri geleceğini düşünür. Link değeri de tam olarak aktarılmaz. Bu yüzden kalıcı değişikliklerde yanlışlıkla 302 kullanırsanız SEO değerinizi kaybedebilirsiniz.

302’yi ne zaman kullanırsınız peki? Örneğin bir A/B testi yapıyorsunuz ve geçici olarak kullanıcıları farklı bir sayfaya yönlendiriyorsunuz. Veya sayfa bakımda ve kısa süreliğine başka bir sayfaya gönderiyorsunuz. Mevsimlik kampanyalar da buna örnek olabilir. Ama site yapısı değişiklikleri, domain taşıma gibi kalıcı işlemlerde kesinlikle 301 kullanmalısınız.

Bilmiyorum farkında mısınız ama 307 ve 308 gibi kodlar da var. Bunlar da geçici ve kalıcı yönlendirme için kullanılır ama POST isteklerini koruma gibi özel durumları var. Standart web siteleri için genelde 301 ve 302 yeterlidir.

301 Yönlendirmesi Nasıl Yapılır?

Teknik olarak birkaç farklı yöntem var demiştim. En popüler yöntem .htaccess dosyasını kullanmaktır. Apache sunucular için şu şekilde basit bir yönlendirme yazabilirsiniz:

Redirect 301 /eski-sayfa.html https://orneksite.com/yeni-sayfa.html

Tüm siteyi başka bir domaine taşıyorsanız da şöyle bir kod kullanabilirsiniz:

RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTP_HOST} ^eskisite\.com [NC]
RewriteRule ^(.*)$ https://yenisite.com/$1 [L,R=301]

WordPress kullanıyorsanız işiniz daha kolay. Redirection, Yoast SEO Premium gibi eklentilerle arayüz üzerinden yönlendirme yapabilirsiniz. Eklentiye eski URL’yi ve yeni URL’yi giriyorsunuz, o hallediyor.

Nginx sunucularda ise konfigürasyon dosyasına şöyle bir satır eklenir:

location /eski-sayfa {
    return 301 https://orneksite.com/yeni-sayfa;
}

Hangi yöntemi kullanırsanız kullanın, yönlendirmenin düzgün çalıştığını test etmeniz şart. Tarayıcınızın geliştirici araçlarını açıp Network sekmesinden status kodunu kontrol edebilirsiniz. 301 görüyorsanız her şey yolunda demektir.

Toplu Yönlendirme Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Site yenileme veya domain taşıma gibi büyük projelerde yüzlerce, hatta binlerce sayfa için yönlendirme yapmanız gerekebilir. Bu durumda dikkatli olmalısınız. Her eski URL’yi mümkün olduğunca ilgili yeni URL’sine yönlendirin. Hepsini ana sayfaya yönlendirmek hem kullanıcı deneyimi hem de SEO açısından kötü bir uygulamadır.

Yönlendirme zinciri oluşturmaktan da kaçının. Yani A sayfası B’ye, B de C’ye yönlendiriliyorsa bu bir zincirleme olur. Google bunları takip eder ama fazla uzun zincirler performansı düşürür ve link değeri kaybına yol açar. Mümkünse doğrudan A’yı C’ye yönlendirin.

Yönlendirme haritanızı oluşturun ve kaydedin. Hangi eski URL hangi yeni URL’ye yönlendirildi, bunları bir Excel veya Google Sheets dosyasında tutun. İleride bir sorun olursa veya analiz yapmanız gerekirse bu harita işinize yarar.

Site taşıma sonrası Google Search Console’u kullanarak adres değişikliği bildirimi yapın. Google’a “domain değiştirdik, şu URL’ler şuraya taşındı” diye bildirim gönderebilirsiniz. Bu, taşıma sürecini hızlandırır.

301 Yönlendirmesinin SEO Üzerindeki Etkileri Ne Kadar Sürer?

Bu çok sorulan bir soru aslında. Yönlendirme yaptınız, peki Google ne zaman yeni URL’leri indexine alacak ve sıralamaları aktaracak? Kesin bir süre vermek zor çünkü birçok faktöre bağlı.

Google’ın resmi açıklamalarına göre, bot’un sayfayı yeniden taraması ve yönlendirmeyi tespit etmesi birkaç gün ile birkaç hafta arasında değişebilir. Tarama sıklığınız yüksekse daha hızlı olur. Büyük, otoriteli siteler daha sık taranır, küçük siteler daha seyrek.

Yönlendirme tespit edildikten sonra da link değerinin aktarılması ve sıralamaların stabilize olması zaman alır. Ortalama 3-6 hafta gibi bir süreçten bahsedebilirim ama bu her proje için farklı olabilir. Bazı siteler birkaç haftada eski performansına dönerken, bazıları aylar alabilir.

Bu süreçte sıralamalarınızda geçici dalgalanmalar görebilirsiniz. Panik yapmayın, bu normal. Google yeni yapıyı anlamaya çalışırken sıralamalarda yukarı aşağı hareketler olabilir. Önemli olan yönlendirmelerin düzgün çalışması ve yeni içeriklerin kaliteli olması.

Unutmadan belirteyim, 301 yönlendirmelerini süresiz olarak yerinde bırakmanız gerekir. “Bir yıl sonra kaldırırım” diye düşünmeyin. Hala eski URL’yi bookmarklayan veya link veren kullanıcılar olabilir. Yönlendirmeleri kalıcı olarak aktif tutun.

Sık Yapılan 301 Yönlendirme Hataları

En yaygın hatalardan biri, yönlendirme yapmayı unutmaktır. Site yeniledik, URL’ler değişti ama yönlendirmeyi kurmadık. Sonuç: Sayfalarda 404 hataları, trafik kaybı, sıralama düşüşü.

İkinci büyük hata, yanlış yönlendirme hedefi seçmektir. Örneğin silinmiş veya var olmayan bir sayfaya yönlendirme yapmak. Veya alakasız bir sayfaya göndermek. “Mavi ayakkabı” hakkında bir sayfa “kırmızı elbise” sayfasına yönlendirilirse kullanıcı kafa karışıklığı yaşar.

Yönlendirme döngüsü oluşturmak da ciddi bir hatadır. A sayfası B’ye, B de tekrar A’ya yönlendirilirse sonsuz döngü oluşur. Tarayıcılar bunu tespit eder ve hata verir.

302 yerine 301 kullanmayı unutmak da sık görülür. Kalıcı değişiklikte geçici yönlendirme kodu kullanırsanız SEO değeri tam aktarılmaz.

Relatif URL yerine absolute URL kullanmamak da sorun yaratabilir. Yönlendirmelerde tam URL yazın: “https://orneksite.com/sayfa” şeklinde. Sadece “/sayfa” yazmak bazı durumlarda hatalara yol açar.

301 yönlendirmesi, SEO için olmazsa olmaz bir özelliktir. Site yapısı değişikliklerinde, domain taşımalarında, URL güncellemelerinde SEO değerinizi korumanın ve taşımanın tek yolu budur diyebilirim.

Doğru yapıldığında backlinkleriniz, sayfa otoriteniz ve sıralamalarınız yeni URL’lere büyük oranda sorunsuz taşınır (geçici bir süre düşüşler yaşanabilir bunun normal bir durum olduğunu bilmeniz lazım).

Yanlış uygulandığında veya hiç 301 yönlendirmesi yapılmadığında ise sayfanızın SEO gücüne ve konu otoritesine yazık olacaktır.

Teknik detayları bilmek önemli ama asıl önemli olan mantığını anlamaktır. Arama motorlarına ve kullanıcılara “bu içerik artık burada değil, şurada” demenin yolu 301 yönlendirmesidir bu kadar basit.

Gerekli durumlarda 301 yönlendirmesi yapmayı ihmal etmeyin, site yenilemelerinizde veya sayfa adres değişikliklerinde mutlaka 301 kullanın.